Tarsus Şelalesi

 

Tarsus Şelalesi, yalnızca doğal güzelliğiyle değil, aynı zamanda Roma, Bizans ve Osmanlı dönemlerinden izler taşıyan tarihî bir mekân olmasıyla da dikkat çeker. Berdan Nehri’nin şekillendirdiği bu coğrafya, Tarsus’un hem ticaret hem de inanç merkezi olarak gelişmesinde belirleyici olmuştur.

Bugün Tarsus Şelalesi, hem doğal güzelliği hem de tarihî atmosferi ile ziyaretçilerine benzersiz bir deneyim sunuyor. Şelale, Tarsus’un geçmişten günümüze uzanan kültürel mirasının canlı bir parçası olarak öne çıkıyor.

Berdan Nehri’nin serin suları ve şelalenin oluşturduğu görsel şölen, özellikle yaz aylarında ziyaretçilerin serinlemek için tercih ettiği bir noktadır. Şelale çevresinde çay bahçeleri, restoranlar ve piknik alanları bulunur. Bu mekânlar, hem yerel halk hem de turistler için keyifli vakit geçirme imkânı sunar. 

Şelale, fotoğraf tutkunları için eşsiz kareler sunarken, çevresindeki doğal güzellikler yürüyüş ve keşif için uygundur. Şelalenin hemen yakınında Bizans döneminden kalma Jüstinyen Köprüsü yer alır. Bu da ziyaretçilere hem doğa hem tarih deneyimini bir arada yaşama fırsatı verir.

Toros Dağları'ndan doğan ve antik adı Kydnos olan Berdan Çayı üzerinde yer alan şelale, Yaklaşık 4-5 metre yükseklikten dökülür. Çok yüksek bir şelale olmasa da debisi ve genişliğiyle etkileyici bir görünüme sahiptir. Şelalenin bulunduğu bölge konglomera (akarsu birikintisiyle oluşan kayaç) yapısındadır. Bu yumuşak kaya yapısı, suyun etkisiyle kolayca aşınarak bugünkü basamaklı yapıyı oluşturmuştur.

Tarsus Şelalesi, aslında tamamen doğal bir süreçle değil, bir mühendislik müdahalesi sonucunda bugünkü halini almıştır. Bizans İmparatoru Jüstinyen döneminde, kenti ani su baskınlarından korumak için nehrin yatağı değiştirilmiştir. Nehir, Roma döneminde mezarlık (nekropol) olarak kullanılan bu kayalık alana yönlendirilince Tarsus Şelalesi oluşmuştur.

Şelalesi oluşumunun hem olumsuz hem de olumlu sonuçları doğmuştur. Kilikya Başkenti Antik Tarsus bilim ve kültürde Atina ve İskenderiye ile yarışırken, sahibi olduğu iç liman Regma ile dünya ticaretinin de merkezlerinden biriydi. Romalı general Antonius döneminde Doğu Roma İmparatorluğunun başkenti olabilecek bir yapılanma gerçekleştirilmişti. 

Knidos-Berdan nehrinin beslediği Regma Gölü, geniş kanallarla Akdeniz'e ulaşmaktaydı. Mısır Kraliçesi Kleopatra bu kanallarla Regma Gölü'ne gelmiş, Deniz Kapısı'ndan girerek, kendini bekleyen Antonius ile buluşmuştu. Aralarında doğan ölümsüz aşklarından ötürüdür ki, Deniz Kapısı giderek Kleopatra Kapısı olarak tarihe geçmişti.

Knidos-Berdan Nehri'nin yatağının değişmesi, yeterli su alamayan Regma Gölü'nü zamanla bataklığa dönüştürmüştü. Karabucak ya da Aynaz bataklığı olarak adlandırılan iç liman Regma, Tarsus'un liman özelliğini kaybettirmişti. Cumhuriyet döneminde Karabucak ya da Aynaz bataklığı, mucize ağaçlar okaliptüsler dikilerek, Tarsus Okaliptüs Ormanı oluşturulmuştu. Bir başka deyişle, Tarsus Okaliptüs Ormanı Antik Tarsus'un iç limanı olan Regma Gölü üzerinde yeşermişti.

Diğer taraftan, Tarsus, antik çağlardan günümüze kadar farklı medeniyetlerin ve inançların kesişme noktası olmuş, Anadolu'nun en köklü yerleşim yerlerinden biridir. Özellikle Hristiyan dünyası için bu şehri vazgeçilmez kılan en önemli unsur, İsa’nın öğretilerini yayan en etkili figürlerden biri olan Aziz Paulus’un (St. Paul) burada doğmuş olmasıdır. Tarsus, farklı dinlerin buluşma noktasıdır. Daniyel Peygamber Musevilikle bağlantılı olurken, Yedi Uyurlar Mağarası ile Ulu Camii İslam'ı tarihler.